Metoda EFT
EFT Tapping - praca z emocjami, stresem i podświadomymi wzorcami
Prosta technika opukiwania czy pogłębiona metoda pracy z emocjami?
Nazywam się Paulina Michniak. Jestem certyfikowaną trenerką EFT i od ponad ośmiu lat wspieram ludzi w pracy z emocjami, przekonaniami oraz podświadomymi wzorcami, które wpływają na nasze reakcje, decyzje, relacje i sposób funkcjonowania w codziennym życiu.
EFT jest jedną z głównych metod, na których opieram prowadzone przeze mnie procesy. W zależności od problemu łączę ją z innymi technikami pracy z emocjami, podświadomością oraz automatycznymi reakcjami / wzorcami zachowań. Są to między innymi Matrix Reimprinting, Cellular EFT, dialog i praca ustawieniowa z wewnętrznymi częściami, reprogramowanie bolesnych wspomnień oraz wzorców wyniesionych z systemu rodzinnego / rodu
Nie pracujemy wyłącznie nad chwilowym zmniejszeniem napięcia. Podczas pogłębionych sesji szukamy tego, co uruchamia konkretną reakcję, jakie podświadome znaczenie ma dla nas dana sytuacja i dlaczego mimo świadomej chęci zmiany wciąż reagujemy w podobny sposób.
Podstawy metody
Czym jest EFT?
EFT, czyli Emotional Freedom Techniques, po polsku Techniki Emocjonalnej Wolności, to metoda pracy z emocjami, stresem i automatycznymi (podświadomymi) reakcjami.
Łączy skupienie uwagi na konkretnym problemie z nazywaniem związanych z nim emocji, myśli i odczuć w ciele oraz delikatnym opukiwaniem wybranych punktów akupresurowych na twarzy i górnej części ciała.
Metodę rozwinął i spopularyzował w latach 90. Gary Craig, upraszczając wcześniejszy system Thought Field Therapy do jednej podstawowej sekwencji punktów.
EFT bywa nazywane psychologiczną akupresurą. Nie używamy jednak igieł. Punkty stymulujemy opuszkami palców, pozostając jednocześnie w kontakcie z sytuacją, emocją, wspomnieniem, przekonaniem lub reakcją ciała, nad którą w danym momencie pracujemy.
BADANIA NAD METODĄ EFT
EFT nie jest afirmacją ani przypadkowym „pukaniem się po głowie”
W EFT nie próbujemy przekonać siebie, że wszystko jest dobrze, kiedy wcale tak tego nie czujemy.
Nie zaczynamy od powtarzania pozytywnych zdań ani zastępowania trudnych emocji „dobrymi myślami”. Najpierw przyglądamy się temu, co rzeczywiście uruchamia się w konkretnej sytuacji:
- napięciu w ciele,
- lękowi, złości, wstydowi albo bezsilności,
- myślom i wyobrażeniom dotyczącym tego, co może się wydarzyć,
- przekonaniom na własny temat,
- wspomnieniom podobnych doświadczeń,
- potrzebie ucieczki, wycofania się albo odzyskania kontroli.
Dopiero pozostając w kontakcie z tą reakcją, rozpoczynamy opukiwanie.
Część badaczy i praktyków zalicza Clinical EFT do rozwijających się podejść „czwartej fali psychologii”, które szerzej łączą pracę psychologiczną z reakcjami ciała.
Kliniczne EFT (Clinical EFT) opisywane jest jako ustrukturyzowane połączenie elementów pracy poznawczej, ekspozycji na emocjonalnie obciążający temat oraz stymulacji punktów akupresurowych.
Jedną z najbardziej znanych badaczek tej metody jest prof. Peta Stapleton — zarejestrowana psycholożka kliniczna i zdrowia, wykładowczyni i badaczka związana z Bond University w Australii. Od wielu lat prowadzi badania nad EFT, między innymi w obszarze stresu, zachcianek żywieniowych i emocjonalnego jedzenia.
EFT popularyzuje i rozwija także Naomi Janzen — akredytowana zaawansowana praktyczka Clinical EFT oraz Master Trainer EFT International, prowadząca szkolenia i procesy z wykorzystaniem tappingu.
W rozwój badań nad Clinical EFT zaangażowany jest również dr Dawson Church - autor publikacji, przeglądów systematycznych i badań nad psychologicznymi oraz fizjologicznymi efektami EFT, a także współautor badań neuroobrazowych dotyczących praktyk regulacji stresu, w tym z wykorzystaniem metody EFT.
OBSZARY SKUTECZNOŚCI EFT
Co pokazują badania nad EFT?
EFT nie jest metodą opartą wyłącznie na osobistych historiach praktyków i klientów. Od wielu lat prowadzone są badania obejmujące między innymi randomizowane próby kontrolowane, przeglądy systematyczne, metaanalizy, pomiary markerów fizjologicznych oraz niewielkie badania neuroobrazowe.
Wyniki wielu z nich są obiecujące, szczególnie w obszarze stresu, lęku, objawów depresyjnych i pourazowych. W trakcie badań stosowano m. in. randomizację, grupy kontrolne i porównania z innymi interwencjami oraz metody obrazowania, jak skany mózgu czy pomiar ilości kortyzolu (hormon stresu) - przed i po sesji opukiwania metodą EFT.
Oto kilka przykładów z efektów badań:
Kortyzol i reakcja stresowa
W randomizowanym badaniu zespołu Pety Stapleton porównano jednogodzinną sesję EFT z psychoedukacją oraz brakiem interwencji. W grupie EFT odnotowano średni spadek poziomu kortyzolu w ślinie o 43,24%, większy niż w pozostałych grupach. Wynik dotyczący kortyzolu nie został jednak w takim samym stopniu odzwierciedlony w subiektywnych ocenach stresu. Było to stosunkowo niewielkie badanie, dlatego nie oznacza, że każda sesja EFT spowoduje taki sam spadek kortyzolu.
Źródło naukowe: Badanie dotyczące EFT i poziomu kortyzolu — PubMed
Zachcianki żywieniowe i emocjonalne jedzenie
Zespół prof. Pety Stapleton prowadził badania nad wykorzystaniem EFT w pracy z zachciankami żywieniowymi i zachowaniami związanymi z jedzeniem. W części badań uczestnicy zgłaszali zmniejszenie siły zachcianek oraz poczucia, że jedzenie ma nad nimi władzę. Przeprowadzono również niewielkie badania neuroobrazowe, w których analizowano zmiany aktywności mózgu w reakcji na obrazy pożądanego jedzenia. Ze względu na małe grupy wyniki badań obrazowych należy traktować jako wstępne.
Źródła naukowe:
Badanie internetowego programu EFT dotyczącego zachcianek żywieniowych — PubMed
Niewielkie badanie pilotażowe z wykorzystaniem fMRI
Trauma i objawy PTSD
EFT badano również w grupach osób z objawami pourazowymi, między innymi wśród amerykańskich weteranów. W jednym z randomizowanych badań uczestnicy zostali przydzieleni do grupy korzystającej z sześciu sesji EFT lub do grupy otrzymującej standardowe wsparcie z oczekiwaniem na interwencję. W grupie EFT odnotowano zmniejszenie wyników w kwestionariuszach objawów PTSD i dystresu psychicznego. Badanie miało jednak ograniczenia, między innymi niewielką grupę uczestników. Aktualne wytyczne amerykańskiego VA/DoD nie zaliczają EFT do podstawowych metod rekomendowanych w leczeniu PTSD.
Źródła naukowe:
Badanie EFT z udziałem amerykańskich weteranów — PubMed
Aktualne informacje o metodach leczenia PTSD — U.S. Department of Veterans Affairs
Lęk i napięcie emocjonalne
Metaanaliza obejmująca 14 badań i 658 uczestników wykazała istotne zmniejszenie objawów lękowych w grupach stosujących EFT, również po uwzględnieniu zmian zachodzących w grupach kontrolnych. Autorzy ocenili wyniki jako obiecujące, jednocześnie zwracając uwagę na potrzebę dalszych badań porównujących EFT z uznanymi metodami leczenia.
Źródło naukowe: Metaanaliza badań nad EFT i lękiem — PubMed
Objawy depresyjne
W metaanalizach badań nad Clinical EFT obserwowano zmniejszenie deklarowanych objawów depresyjnych. Wyniki te są interesujące, jednak badania obejmowały zróżnicowane grupy uczestników i różne sposoby prowadzenia interwencji. Dlatego nie należy traktować EFT jako zamiennika diagnozy lub leczenia depresji.
Źródło naukowe: Metaanaliza badań nad Clinical EFT i objawami depresyjnymi — PubMed
Badania nad EFT dają obiecujące wyniki w kilku obszarach, ale nie wszystkie zastosowania zostały przebadane równie dobrze. Dlatego przedstawiam EFT jako metodę wspierającą pracę ze stresem, emocjami i automatycznymi reakcjami, a nie jako sposób leczenia każdej trudności albo metodę gwarantującą określony efekt.
W praktyce
Jak wygląda podstawowy proces EFT?
Najpierw wybieramy konkretny temat. Może nim być stres przed egzaminem, napięcie przed trudną rozmową, lęk przed oceną, złość po konflikcie, potrzeba podjadania, bolesne wspomnienie albo reakcja ciała pojawiająca się w określonej sytuacji.
Następnie sprawdzamy natężenie reakcji, zazwyczaj w umownej skali od 0 do 10. Dzięki temu możemy obserwować, czy podczas pracy coś zaczyna się zmieniać.
W czasie opukiwania kierujemy uwagę na problem i kolejno stymulujemy punkty znajdujące się między innymi:
- na boku dłoni,
- przy początku brwi,
- przy zewnętrznym kąciku oka,
- pod okiem,
- pod nosem,
- pod dolną wargą,
- w okolicy obojczyka,
- pod pachą,
- na czubku głowy.
Po jednej lub kilku rundach ponownie sprawdzamy reakcję. Może zmniejszyć się jej intensywność, ale może też pojawić się inna emocja, nowe skojarzenie, wspomnienie albo przekonanie. W pogłębionej pracy właśnie te kolejne warstwy pomagają nam lepiej zrozumieć mechanizm podtrzymujący problem.
Czy w EFT opukujemy meridiany?
Dlaczego w EFT opukujemy ustalone punkty na ciele?
Historyczne wyjaśnienie EFT odwołuje się do meridianów znanych z tradycyjnej medycyny chińskiej. Gary Craig opisywał trudne emocje jako związane z zakłóceniem w systemie energetycznym organizmu, a opukiwanie określonych punktów miało pomagać przywracać jego równowagę.
We współczesnych opisach naukowych częściej mówi się o stymulacji punktów akupresurowych połączonej ze skupieniem uwagi na emocjonalnie obciążającym temacie.
Proponowane mechanizmy obejmują między innymi wpływ na reakcję stresową, proces uczenia się, wygaszanie lęku i przetwarzanie emocjonalnych wspomnień. Dokładny udział każdego z elementów EFT nadal jest jednak badany i nie został ostatecznie rozstrzygnięty.
Najprościej mówiąc: podczas EFT pracujemy jednocześnie z uwagą, emocjami, myślami, reakcjami ciała i wybranymi punktami akupresurowymi.
Źródło naukowe: Przegląd proponowanych mechanizmów działania tappingu — PubMed
Zakres pracy
Z czym można pracować podczas sesji EFT?
EFT może wspierać pracę między innymi z:
- stresem i napięciem,
- lękiem przed oceną, błędem lub porażką,
- stresem przed egzaminem i wystąpieniami,
- trudnością w podejmowaniu decyzji,
- odkładaniem ważnych działań,
- poczuciem własnej wartości,
- trudnością w stawianiu granic,
- emocjonalnym jedzeniem i zachciankami,
- powracającymi emocjami związanymi z wcześniejszymi doświadczeniami,
- automatycznymi reakcjami, które uruchamiają się szybciej niż świadoma decyzja.
EFT nie jest uniwersalnym leczeniem wszystkich wymienionych problemów, a przebieg pracy zależy od osoby, jej historii oraz złożoności danego tematu.
Samodzielny tapping a pogłębiona sesja EFT
Jedną z zalet EFT jest to, że podstawowej sekwencji można nauczyć się stosunkowo szybko. Samodzielne opukiwanie może wspierać nas w pracy z bieżącym stresem, napięciem albo emocją pojawiającą się w konkretnej sytuacji.
Przy problemach, które trwają od lat, samodzielna praca często zatrzymuje się jednak na pierwszej warstwie. Trudno zobaczyć własne uniki, mechanizmy obronne i powiązania między obecną reakcją a wcześniejszymi doświadczeniami.
W trakcie pracy z klientami docieramy do tych bardziej osobistych znaczeń. Sprawdzamy, czego dokładnie dotyczy reakcja, skąd może pochodzić i przed czym próbuje nas chronić.
Z mojej praktyki wynika, że kiedy trafiamy w rzeczywisty punkt zapalny, praca staje się znacznie bardziej konkretna niż mechaniczne powtarzanie kolejnych rund tappingu.
Proces krok po kroku
Jak wyglądają sesje EFT ze mną?
Zaczynamy od konkretnej sytuacji
Nie opukujemy wyłącznie ogólnych haseł, takich jak „brak pewności siebie” czy „stres”. Szukamy momentów, w których problem rzeczywiście się uruchamia: określonej rozmowy, zadania, wspomnienia, obrazu, myśli albo reakcji ciała.
Docieramy do tego, co znajduje się pod pierwszą reakcją
Przyglądamy się emocjom, odczuciom w ciele, przekonaniom i skojarzeniom. Sprawdzamy, dlaczego dana sytuacja ma właśnie takie znaczenie i z czym może się łączyć.
Pracujemy z kolejnymi warstwami
Wieloletnie problemy często przypominają cebulę. Kiedy zmniejsza się jedna emocja, spod niej może pojawić się kolejne wspomnienie, przekonanie albo obawa. Dlatego pogłębiona praca najczęściej jest procesem obejmującym od kilku do kilkunastu spotkań.
Budujemy nowe zasoby
Pracujemy również nad zmianą podświadomych znaczeń i automatycznych wzorców, aby w sytuacji, która wcześniej uruchamiała lęk, napięcie lub wycofanie, mogły pojawić się inne reakcje: większy spokój, poczucie bezpieczeństwa, sprawczość, asertywność albo swoboda działania.
Szersze podejście
Dlaczego moje sesje nie ograniczają się do podstawowego EFT?
EFT jest dla mnie punktem wyjścia, ale nie jedynym narzędziem. W zależności od tematu korzystam również z:
Matrix Reimprinting
Praca z emocjonalnym śladem wcześniejszych doświadczeń oraz przekonaniami, które mogły się wtedy ukształtować.
Cellular EFT
Pogłębiona praca z emocjami, reakcjami ciała i podświadomymi skojarzeniami.
Praca z wewnętrznymi częściami
Szczególnie wtedy, gdy jedna część nas chce zmiany, a inna obawia się jej konsekwencji.
Wzorce rodzinne i ustawienia w polu
Kiedy obecny problem łączy się z powtarzającymi się rolami, lojalnościami lub historiami obecnymi w systemie rodzinnym.
Dobieram sposób pracy do osoby oraz do tego, co pojawia się podczas procesu. Nie próbuję dopasować każdego problemu do jednego sztywnego protokołu.
Pomiędzy spotkaniami
EFT pomiędzy sesjami
Osoby, które chcą aktywnie wspierać swój proces, mogą korzystać z EFT również samodzielnie. Dla chętnych przygotowuję wskazówki, ćwiczenia oraz kierunki do opukiwania pomiędzy spotkaniami.
Nie jest to obowiązkowa praca domowa. To dodatkowe narzędzie, które pomaga lepiej poznawać własne reakcje i stopniowo odzyskiwać większy wpływ na sposób, w jaki radzimy sobie ze stresem i emocjami.
Sprawdź, czy to dla Ciebie
Chcesz sprawdzić, czy EFT będzie odpowiednią metodą dla Ciebie?
Podczas bezpłatnej konsultacji możemy porozmawiać o tym, z czym obecnie się mierzysz, jak wygląda mój sposób prowadzenia sesji oraz czy w Twojej sytuacji lepszym początkiem będzie pojedyncze spotkanie, pakiet czy dłuższy proces.
Nie musisz wcześniej wiedzieć, którą opcję wybrać. Najpierw możemy spokojnie porozmawiać i sprawdzić, jaka forma pracy ma w Twojej sytuacji najwięcej sensu.
Ważna informacja
EFT oraz pozostałe stosowane przeze mnie metody mają charakter wspierający i rozwojowy. Nie zastępują diagnozy medycznej, psychoterapii, opieki psychiatrycznej ani leczenia, jeśli są one potrzebne.
W przypadku poważnych lub nasilających się objawów psychicznych i fizycznych, zaburzeń odżywiania, myśli samobójczych albo pracy z ciężką traumą należy skorzystać z pomocy odpowiednio wykwalifikowanego specjalisty.
Następny krok
Nie musisz wiedzieć wszystkiego przed pierwszą rozmową.
Możemy zacząć od spokojnej konsultacji i sprawdzić, czy moja forma pracy odpowiada temu, czego potrzebujesz.